Skrifstofa forstjóra og stafræn vegferð

Nemendagrunnur – samræmd yfirsýn og öruggari skólaganga

Nemendagrunnur er miðlægur gagnagrunnur á landsvísu sem heldur utan um upplýsingar um nemendur í grunnskólum. Markmið verkefnisins er að tryggja að gögn um börn séu örugg, aðgengileg og samræmd og að ekkert barn falli utan kerfis. MMS fékk m.a. sérstakan styrk úr ríkissjóði til að þróa Nemendagrunn, en veitt eru fjárfestingarframlög vegna endurnýjunar eldri upplýsingatæknikerfa. Kjarnaupplýsingum um nemendur er í dag safnað í aðskildum og ósamstæðum kerfum sem gerir það ómögulegt að bera saman eða greina á heildrænan hátt stöðu menntakerfisins og þróun.

Þörfin fyrir slíkt kerfi á sér skýra skírskotun. Skólaskylda hefur verið lögbundin hér á landi en ekki hefur verið fyrir hendi örugg leið til að ganga úr skugga um að öll börn séu í skóla og skort heildstæða yfirsýn. Á hverju hausti fór mikil handvirk vinna í að finna börn sem mættu ekki í skóla. Þá hafa mikilvægar upplýsingar um börn oft glatast við skólaskipti eða flutning á milli sveitarfélaga, ekki síst fyrir þau börn sem eru með sérþarfir. Nemendagrunnur tryggir að saga barnsins fylgi því í gegnum skólakerfið. Kerfið er jafnframt tæknilegur grunnur fyrir samræmt námsmat: Matsferill er byggður ofan á Nemendagrunninn og gerir kleift að hægt er að leggja fyrir próf og vinna úr niðurstöðum, bera saman niðurstöður á milli ára, skóla og svæða.

Nemendagrunnur þjónar mörgum aðilum með ólíkar þarfir. Mennta- og barnamálaráðuneytið og MMS fá tölfræði og yfirsýn sem nýtist við stefnumótun og ákvarðanatöku. Sveitarfélög fá öruggari grundvöll fyrir umsýslu. Skólastjórnendur geta nýtt kerfið í daglegri umsýslu, svo sem við innritun og skólavist. Foreldrar njóta einfaldari þjónustu í gegnum stafrænar leiðir.

Á árinu 2025 fór Nemendagrunnur í loftið og innleiðing komst á lokametra. Börn sem hefja nám haustið 2026 verða öll innrituð í miðlægan grunn. Þetta eru mikilvæg tímamót í uppbyggingu samræmdra menntainnviða á Íslandi og forsenda samræmds námsmats, betri gagna og markvissari stuðnings við nemendur.

Innritun í framhaldsskóla

Haustið 2025 hóf stærsti árgangur sögunnar nám í framhaldsskóla á Íslandi. Samhliða þeim áfanga voru tekin stór skref í þróun innritunarkerfisins með innleiðingu nýrrar umsóknargáttar.

Í ár sóttu 5.131 nýnemar um innritun í framhaldsskóla, sem er 554 fleiri en árið áður. Í fyrsta sinn fór innritun í framhaldsskóla alfarið fram í gegnum Ísland.is. Umsækjendur þurftu að velja að minnsta kosti tvo skóla en höfðu í ár einnig kost á að velja þrjá.

Af þeim sem sóttu um fengu:

Nýja umsóknargáttin var þróuð í nánu samstarfi MMS og Stafræns Íslands. Markmiðin voru að einfalda umsóknarferlið, bæta þjónustu við umsækjendur og auka öryggi með rafrænni auðkenningu og öruggum samskiptum.

Kerfið veitir einnig betri yfirsýn yfir stöðu umsókna og innritunar, kynjahlutföll, fjölda plássa og feril nemenda. Sú yfirsýn skapar forsendur fyrir markvissari áætlanagerð, betri ákvarðanatöku og þróun framhaldsskólakerfisins til framtíðar.

Mín miðstöð

Mín miðstöð er sameiginleg gátt sem mun á einfalda hátt veita kennurum og skólastjórnendum aðgengi að verkfærum, gögnum og þjónustu sem nýtast í daglegu skólastarfi. Aðgengi verður í gegnum eitt öruggt innskráningarumhverfi. Markmiðið er að þannig styðjum við betur við starfsfólk skóla og sveitarfélaga með heildstæðri sýn á einum stað og aðgengi að verkfærum og þjónustu.

Í gegnum Mína miðstöð verður hægt að nálgast niðurstöður prófa, námsefni, aðalnámskrá og önnur gögn sem styðja við faglegt starf í skólum. Þannig verður til skýrari tenging milli námsmats, námsgagna, kennslu og stuðnings við nemendur.

Á árinu 2025 var unnið að þróun gáttarinnar og undirbúningi fyrir frekari innleiðingu. Áframhaldandi þróun mun meðal annars snúa að mælaborðum gagna, auknum gagnasamskiptum og betri miðlun upplýsinga til notenda.

Gervigreind í þágu menntunar

Þróun stafræns vistkerfis MMS skapar nýja möguleika til að nýta gervigreind með ábyrgum hætti í þágu menntunar. Áhersla MMS er á að gervigreind styðji við faglegt starf, bæti aðgengi og auki möguleika á að aðlaga efni að ólíkum þörfum nemenda.

Með nýjustu tækni má meðal annars þróa leiðir til að þýða og laga námsefni að áhuga og getu nemenda, með fullu tilliti til höfundarréttar. Þá hófst undirbúningur að samstarfi við Háskólann í Reykjavík og APRÓ um þróun gervigreindarlausna tengdra Næsta skrefi.

Áfram verður lögð áhersla á ábyrga nýtingu gervigreindar, skýra verkferla og samtal við skólasamfélagið um tækifæri, takmarkanir og gæði.

Á árinu 2025 hóf MMS einnig tilraunaverkefni með kennurum í framhaldsskólum og grunnskólum í samstarfi við Kennarasamband Íslands og mennta- og barnamálaráðuneytið. Í verkefninu taka um 900 kennarar þátt og er markmið þess að kanna hvernig gervigreind getur stutt við undirbúning kennslu, einstaklingsmiðað nám sem og faglegt starf kennara. Niðurstöður verkefnisins munu nýtast við frekari stefnumótun um hlutverk gervigreindar í íslensku skólakerfi. Um er að ræða verkefni sem hefur hlotið töluverða athygli erlendis, bæði hjá OECD sem og erlendum fjölmiðlum.